Letselschade berekenen: hoe wordt uw schadevergoeding bepaald?
Een letselschadevergoeding wordt niet met één simpele formule berekend. Er bestaat geen rekensom waarmee een bepaald letsel automatisch aan een bepaald bedrag wordt gekoppeld.
Een letselschadevergoeding wordt opgebouwd uit afzonderlijke schadeposten. Daarbij kan het gaan om schade die al is ontstaan, om schade die in de toekomst nog kan ontstaan en om smartengeld voor de gevolgen die zich niet in geld laten uitdrukken.
Een betrouwbare berekening begint daarom bij een systematische inventarisatie: welke gevolgen heeft het ongeval gehad, welke schadeposten spelen daarbij een rol en hoe kan iedere post worden onderbouwd.
Kunt u letselschade zelf berekenen?
Een eerste overzicht kunt u vaak zelf maken. U kunt bijhouden welke kosten u heeft gemaakt, welke inkomsten u bent misgelopen en welke hulp u nodig heeft gehad.
Een definitieve berekening is lastiger. Daarvoor moet ook worden beoordeeld welke toekomstige gevolgen het letsel kan hebben, of die gevolgen in juridische zin het gevolg zijn van het ongeval (causaliteit) en in hoeverre een ander aansprakelijk is. Ook een eventueel eigen aandeel in het ontstaan van het ongeval kan een rol spelen.
Een online calculator kan daardoor een verkeerde indruk geven. Zo’n berekening werkt met aannames en niet met uw dossier. Het is verstandiger om uw schade systematisch op te bouwen: per schadepost vaststellen wat er is gebeurd, wat daarvan het financiële gevolg is en waarmee dat kan worden aangetoond.
Waaruit bestaat een letselschadevergoeding?
Een letselschadevergoeding bestaat in de eerste plaats uit materiële schade. Daarbij kan het onder meer gaan om:
- verlies aan verdienvermogen
- medische kosten en eigen risico, voor zover die kosten ongevalsgerelateerd zijn
- reiskosten
- huishoudelijke hulp
- verlies van zelfwerkzaamheid
- schade aan eigendommen
- overige redelijke extra kosten
Daarnaast kan smartengeld aan de orde zijn: de vergoeding voor pijn, verdriet, beperkingen en verlies van levensvreugde.
Samen vormen deze posten de schadebegroting. Dat betekent niet dat iedere opgevoerde euro automatisch volledig wordt vergoed. Per post wordt beoordeeld of de schade voldoende is onderbouwd, of zij het gevolg is van het ongeval en of de gemaakte kosten redelijk zijn.
Een breder overzicht van de verschillende schadeposten vindt u op de pagina over schadevergoeding en smartengeld bij letselschade.
Hoe wordt letselschade per schadepost berekend?
Verlies aan verdienvermogen berekenen
Verlies aan verdienvermogen wordt bepaald door een vergelijking te maken. Aan de ene kant staat het inkomen dat u zonder ongeval vermoedelijk zou hebben gehad, aan de andere kant het inkomen dat u na het ongeval werkelijk heeft of naar verwachting nog kunt verwerven.
Voor werknemers zijn daarbij gegevens als loonstroken, jaaropgaven, de arbeidsovereenkomst en eventuele uitkeringen van belang. Voor zelfstandigen gaat het onder meer om jaarcijfers, opdrachten en de ontwikkeling van de onderneming.
Ook de ontwikkeling die uw inkomen zonder ongeval zou hebben doorgemaakt kan meewegen, zoals een verwachte doorgroei, een opleiding of een reeds ingezette carrièrestap. Meer hierover leest u op de pagina over verlies aan verdienvermogen.
Medische kosten en eigen risico
Bij deze post gaat het om ongevalsgerelateerde kosten die niet door uw zorgverzekeraar worden vergoed, zoals een aangesproken eigen risico, eigen bijdragen of niet-verzekerde behandelingen.
Bewaar daarom nota’s, facturen, betaalbewijzen en overzichten van uw verzekeraar. Zie ook de pagina over medische kosten bij letselschade.
Reiskosten berekenen
Reiskosten hebben vooral betrekking op reizen naar behandelingen, controles en onderzoeken. Voor de berekening zijn de gereden kilometers, het gebruikte vervoermiddel en de daarvoor gebruikelijke richtlijnen van belang.
Een uitgebreidere uitleg staat op de pagina over reiskosten bij letselschade.
Huishoudelijke hulp berekenen
Bij huishoudelijke hulp wordt gekeken naar de omvang van uw huishouden, de verdeling van de taken vóór het ongeval en de beperkingen die na het ongeval zijn ontstaan, inclusief de duur daarvan.
Voor de begroting worden in de praktijk de Letselschade Richtlijnen van De Letselschade Raad gebruikt. Zie ook de pagina over huishoudelijke hulp bij letselschade.
Verlies van zelfwerkzaamheid
Verlies van zelfwerkzaamheid gaat over werkzaamheden die u zelf aan uw woning, tuin of andere zaken deed en na het ongeval niet meer of minder kunt doen. Ook hiervoor bestaan richtlijnen die als uitgangspunt kunnen dienen. Zie de pagina over verlies van zelfwerkzaamheid.
Smartengeld berekenen
Voor smartengeld bestaat geen formule. De hoogte hangt onder meer af van de aard en ernst van het letsel, de duur van de klachten, blijvende beperkingen en de gevolgen voor uw dagelijks leven.
Sinds 1 januari 2026 hanteert de Rechtspraak aanbevelingen voor de begroting van smartengeld met behulp van de Rotterdamse Schaal. Dat is een hulpmiddel; een individuele beoordeling blijft nodig.
Een uitgebreide uitleg vindt u op de pagina over smartengeld bij letselschade.
Waarom kan uw letselschade niet meteen definitief worden berekend?
Kort na een ongeval is vaak nog niet duidelijk hoe het herstel zal verlopen. Klachten kunnen verminderen, maar ook blijvend blijken. Zolang die onzekerheid bestaat, kunnen de gevolgen voor werk, huishouden en dagelijks leven niet volledig worden overzien.
Daarom wordt in veel zaken eerst met een voorlopige begroting gewerkt en pas later een uiteindelijke begroting gemaakt, wanneer voldoende duidelijk is welke gevolgen blijven bestaan.
Een voorbeeld: hoe kan een letselschadeberekening eruitzien?
Stel dat een werknemer bij een verkeersongeval nek- en schouderklachten oploopt en daardoor tijdelijk arbeidsongeschikt raakt. Een berekening van de schade tot dat moment kan er dan als volgt uitzien:
| Schadepost | Bedrag |
|---|---|
| Netto verlies aan verdienvermogen | € 2.400 |
| Medische kosten en eigen bijdragen | € 350 |
| Reiskosten | € 275 |
| Huishoudelijke hulp | € 900 |
| Beschadigde persoonlijke eigendommen | € 225 |
| Materiële schade tot dat moment | € 4.150 |
Dit bedrag is niet automatisch de totale letselschade. Smartengeld is in dit voorbeeld nog niet meegenomen en ook verdere of toekomstige schade kan nog een rol spelen. Iedere post moet daarnaast afzonderlijk worden onderbouwd.
Dit voorbeeld is fictief en uitsluitend bedoeld om de systematiek van een schadeberekening uit te leggen. Het zegt niets over de waarde van een individuele letselschadezaak.
Wat zegt een letselschadecalculator?
Een calculator kan nuttig zijn voor eenvoudige schadeposten, zoals reiskosten of een aangesproken eigen risico. De totale schade is echter te individueel om met invulvelden te bepalen.
Iemand met een kantoorbaan kan bij hetzelfde letsel een heel ander verlies aan verdienvermogen hebben dan een zelfstandig timmerman die zijn werk lichamelijk moet uitvoeren.
De kernvragen zijn daarom niet alleen welk letsel u heeft opgelopen, maar vooral welke gevolgen dat letsel voor u heeft.
Kan eigen schuld de schadevergoeding verlagen?
Op grond van artikel 6:101 BW kan een vergoedingsplicht worden verminderd wanneer de schade mede het gevolg is van een omstandigheid die aan het slachtoffer kan worden toegerekend.
Daarbij worden de omstandigheden van het geval beoordeeld. Ook kan een billijkheidscorrectie aan de orde komen, waardoor een andere verdeling passend kan zijn.
Eigen schuld werkt dus niet automatisch en niet als een simpele rekenregel; het vraagt een beoordeling van het concrete ongeval.
Welke informatie heeft u nodig om letselschade te berekenen?
Welke gegevens van belang zijn, verschilt per zaak. Vaak gaat het onder meer om:
- loonstroken en jaaropgaven
- arbeidsovereenkomsten en gegevens over uitkeringen
- facturen en betaalbewijzen
- medische nota’s en overzichten van de zorgverzekeraar
- een overzicht van gereden kilometers
- gegevens over huishoudelijke hulp
- gegevens over zelfwerkzaamheid
- gegevens over beschadigde eigendommen
- informatie over uw werkzaamheden en inkomen vóór en ná het ongeval
Niet alles is altijd nodig. Wel is het belangrijk dat de gegevens controleerbaar zijn vastgelegd, zodat iedere schadepost kan worden onderbouwd.
Kunt u tijdens de letselschadezaak al een voorschot krijgen?
Wanneer de aansprakelijkheid voldoende vaststaat of is erkend en er aantoonbare schade is, kan er aanleiding bestaan om een voorschot te vragen.
Een voorschot is een vooruitbetaling op de uiteindelijke schadevergoeding en geen afzonderlijke vergoeding. Of een voorschot mogelijk is, hangt af van het dossier en de onderbouwing; een garantie bestaat daarvoor niet.
Wat kost hulp bij het berekenen van letselschade?
Redelijke buitengerechtelijke kosten kunnen op grond van artikel 6:96 BW zelf een schadepost zijn die bij de aansprakelijke wederpartij kan worden neergelegd.
Dat is geen onvoorwaardelijke garantie dat juridische hulp altijd kosteloos is. Of en in welke mate deze kosten worden vergoed, hangt onder meer af van de aansprakelijkheid en van de redelijkheid van de werkzaamheden en de omvang daarvan.
Om die reden leg ik bij de aanvang van een zaak uit hoe dit in uw situatie werkt.
Veelgestelde vragen over letselschade berekenen
Hoe bereken ik mijn letselschade?
Door de financiële gevolgen van het ongeval te inventariseren, per schadepost het bewijs te verzamelen en smartengeld apart te beoordelen. De uitkomst is het totaal van de posten die voldoende zijn onderbouwd.
Kan ik online berekenen hoeveel schadevergoeding ik krijg?
Een online berekening geeft hooguit een indicatie. Individuele factoren zoals uw werk, herstelverloop en blijvende beperkingen zijn daarin niet verwerkt.
Is smartengeld hetzelfde als mijn schadevergoeding?
Nee. Smartengeld is een onderdeel van de schadevergoeding, naast de materiële schade.
Wanneer kan de definitieve schadevergoeding worden berekend?
Wanneer voldoende duidelijk is welke gevolgen het letsel heeft en welke daarvan blijven bestaan. Hoe lang dat duurt, verschilt per zaak.
Kan ik schade claimen die pas in de toekomst ontstaat?
Toekomstige schade kan onderdeel van de begroting zijn wanneer die voldoende aannemelijk is. Hoe die schade wordt begroot, hangt af van de schadepost en van de onzekerheden die daarbij spelen.
Hoe wordt smartengeld berekend?
Er bestaat geen formule. De aard en ernst van het letsel, de duur van de klachten, de gevolgen voor uw leven en bedragen in vergelijkbare gevallen kunnen van belang zijn. Sinds 1 januari 2026 hanteert de Rechtspraak daarnaast aanbevelingen voor het gebruik van de Rotterdamse Schaal.
Uw letselschade laten berekenen
Bij het berekenen van letselschade gaat het niet om het hoogste bedrag dat een calculator kan laten zien, maar om het herkennen, onderbouwen en juridisch waarderen van alle gevolgen die het ongeval voor u heeft.
Ik ben Michael Meijer Cluwen, letselschadejurist. Ik sta uitsluitend slachtoffers bij. Wanneer ik uw zaak behandel, heeft u rechtstreeks contact met mij.
Wilt u laten beoordelen welke schadeposten in uw situatie relevant zijn en welke informatie daarvoor nodig is? Dan kunt u contact met mij opnemen.
Bronnen en verdere informatie
De hierboven genoemde uitgangspunten zijn onder meer gebaseerd op het Burgerlijk Wetboek, informatie van de Rechtspraak over de Rotterdamse Schaal en de actuele Letselschade Richtlijnen van De Letselschade Raad. Welke bron in een concrete zaak van belang is, hangt af van de schadepost en de omstandigheden.